Spaden & vorken
Wat zijn spaden en vorken?
Een spade is een handgereedschap met een plat, scherp blad waarmee je grond losmaakt en verplaatst, van lichte tuinaarde tot zware kleigrond. Een vork heeft in plaats van een blad meerdere tanden en is bedoeld om los materiaal zoals mest, hooi of stro op te scheppen en te verplaatsen zonder dat het blijft plakken. Beide bestaan in uitvoeringen met een houten, glasfiber of kunststof steel en verschillen in bladmaat, aantal tanden en steellengte. Daardoor vind je voor vrijwel elke klus in tuin, stal of op het erf een passende spade vork.
Een spade of vork kiezen voor grondwerk en stalonderhoud
Voor spitwerk in de tuin gebruik je een spade met een recht, scherp blad dat soepel de grond in gaat. Zwaardere, verdichte kleigrond vraagt om een stevig gesmeed stalen blad met voldoende gewicht om goed door te dringen; voor lichtere grondsoorten volstaat vaak een spade met een groter bladoppervlak, omdat je dan in één steek meer grond verplaatst. Een smalle draineerspade is dan weer bedoeld voor nauwkeurig werk, zoals het graven van sleufjes voor kabels of leidingen en het maken van plantgaten voor jonge bomen.
Voor het werk in de stal is een vork vaak praktischer dan een spade. Een vork met veel dicht op elkaar staande tanden houdt fijn materiaal zoals stro en mest beter vast, terwijl een vork met minder, verder uiteen staande tanden juist handig is voor volumineus materiaal zoals hooi. Zo gebruik je voor mais en mest een vork met een nauwe tandafstand, en voor het opscheppen van hooi of stro een exemplaar met twee of drie gebogen tanden die een schotelvorm maken.
Waar let je op bij het kiezen van een spade of vork?
- Bladmaat of aantal tanden: Een kleiner, compact blad geeft meer kracht per steek in zware grond, terwijl meer tanden op een vork zorgen voor stabiliteit bij fijn of los materiaal.
- Steelmateriaal: Essenhout is schokabsorberend en prettig in de hand, glasfiber is elastischer en sterker dan massief hout, en kunststof stelen zijn licht en vochtbestendig.
- Steellengte: Een kortere steel geeft meer kracht en controle bij zwaar spitwerk, een langere steel is prettiger bij rechtop werken met lichter materiaal zoals hooi.
- Handvat: Een D-handvat of T-greep biedt extra hefkracht bij het tillen van grotere hoeveelheden materiaal.
- Toepassing: Spitwerk in zware grond vraagt om een ander blad dan het scheppen van mest of het verwerken van puin en grind.
Het verschil tussen een spade en een schep zit vooral in de vorm en functie: een spade heeft een recht, scherp blad en is gemaakt om de grond mee in te steken, terwijl een schep een gebogen blad heeft en vooral dient om los materiaal zoals zand, grind of mest op te scheppen en te verplaatsen. Voor zware kleigrond kies je daarom een spade met een stevig, gehard stalen blad, en voor het uitscheppen van mest een vork met voldoende tanden en een handvat dat extra hefkracht geeft.
Typen spaden en vorken vergelijken
| Type | Kenmerk | Beste keuze voor |
|---|---|---|
| Boorspade of bats | Compact, gesmeed stalen blad | Spitten in zware kleigrond |
| Draineerspade | Smal blad, 130 mm breed | Sleufjes, kabels en plantgaten |
| Spitvork | 4 stevige tanden | Omwoelen van grond en beluchten van compost |
| Hooivork | 2 tot 3 gebogen tanden | Hooi, stro en tuinafval opscheppen |
| Maisvork | 6 tanden, nauwe afstand | Mais, mest en fijner materiaal |
| Puinvork | 9 tanden, bot uitgevoerd | Puin, grind en sloopafval |
Meer weten?
Zoek je naast een spade of vork ook ander handgereedschap voor de tuin, bekijk dan het bredere aanbod aan schoppen en batsen voor het verplaatsen van zand, grind of beton.
Spaden en vorken kopen bij Wildkamp
Twijfel je welke bladmaat, steellengte of tandafstand het beste past bij je grondsoort of klus? Kom langs bij een van onze vestigingen of neem contact op met de klantenservice voor persoonlijk advies.
Veelgestelde vragen
Welke spade gebruik je voor zware grond?
Voor zware kleigrond kies je een spade met een compact, gesmeed stalen blad. Een kleiner bladoppervlak geeft meer kracht per steek, waardoor je makkelijker door vaste grond komt.
Wat is het verschil tussen een spade en een schep?
Een spade heeft een recht, scherp blad en is bedoeld om de grond mee in te steken. Een schep heeft een gebogen blad en gebruik je om los materiaal zoals zand of mest op te scheppen.
Welke vork is geschikt voor mest uitscheppen?
Voor mest kies je een vork met voldoende tanden die dicht op elkaar staan, zodat materiaal niet tussen de tanden wegglipt. Een D-handvat geeft daarbij extra hefkracht bij zwaardere hoeveelheden.
Waarom heeft een spade soms een lip of opstapje?
Een lip of opstapje op het blad zorgt ervoor dat je met je werkschoen stevig kunt doortrappen zonder af te glijden, wat helpt bij het doorsteken van stevige grond.
